Aspirin Kullanımı ve Bilinmeyen Zararları

Aspirin kullanımı aspirin zararları ve fayydaları

Millet olarak çok sık kullandığımız bir ilaç olan aspirinden bahsetmek istiyoruz. Aslında bizim gözümüzden ilaç olmaktan çıkan aspirin adeta bir jelibon gibi sürekli kullandığımız bir hap haline gelmiş durumda. Peki aspirinleri gerçek amacı için mi kullanıyoruz ve aslında aspirin nedir, herhangi bir yan etkisi veya zararı var mı hiç düşündünüz mü!

Aspirin veyahut asetilsalisilik asit (ASA) ekseriyetle küçük ağrılar ve sancılar için ağrı kesici olarak kullanılır. Bu arada anti-enflamatuar bir ilaçtır ve kan inceltici olarak kullanılabilir.

Kan pıhtıları, yüksek rizikolu olan kişiler inme ve kalp krizi olabilir, ama uzun vadede düşük dozlarda aspirin kullanmak bu rizikosu ekarte edebilir. 

Aspirin, söğüt kabuğundan türetilen salisilat içerir. Hipokrat döneminde, irin ve ateşi olan kişilerin bu yakıntılarını hafifletmek için söğüt kabuğu çiğnetmiş ve kullanım miktarını öncelikle 400 BCE civarında kaydetmişlerdir. Aspirin daha fazla pıhtı oluşumunu ve kardiyak doku ölümünü önlemek için kalp krizinden hemen sonra hastalara verilir.

Aspirin Nedir?

Aspirin, ağrı, irin rehabilitasyonu ve kanın pıhtılaşmasının azaltılması gibi çeşitli kullanım alanlarına sahiptir ve steroid olmayan bir anti-enflamatuar ilaçtır (NSAID).
NSAID’ler aşağıdaki tesirlere sahip ilaçlardır:

Analjezik: Anestezi veya şuur kaybı olmadan ağrıları hafifletir

Ateş düşürücü: Ateşi azaltır

Anti-inflamatuar: Yüksek dozlarda kullanıldığında enflamasyonu azaltır

Anti-inflamatuar: Yüksek dozlarda kullanıldığında enflamasyonu azaltır

Steroidal olmayan: Steroid olmadıkları mananına gelir ve steroidlerin sıklıkla benzer faydaları vardır, ancak istenmeyen yan tesirleri olabilir.
Analjezik olarak, NSAID’ler uyuşturucu özelliğe sahip değildir. Bu, duyarsızlığa veya uyuşukluğa neden olmadıkları mananına gelir. Aspirin, keşfedilen ilk NSAID’dir. Söğüt kabuğu şeklinde salisilat, 2000 senesi aşkın bir müddettir kullanılmaktadır. Kimi insanlar hala söğüt ağacı ağrıları ve hafif sancıların rehabilitasyonunda daha tabii bir ilaç olarak kullanılmaktadır.

Mevcut haliyle Aspirin 100 seneden fazla bir müddettir kullanılmaktadır ve hala dünyanın en yaygın kullanılan ilaçlarından biridir. Senede takriben 35.000 ölçümlü ton aspirin tüketildiği düşünülmektedir. Aspirin, Alman ilaç şirketi Bayer’e ait bir ticari markadır. Aspirin için genel terim, asetilsalisilik asittir (ASA).

Aspirinin Kullanımı

Aspirin, hafif ila orta şiddette ağrı, migren ve ateş rehabilitasyonunda kullanılan en yaygın ilaçlardan biridir. Genel kullanımlar dahil baş ağrısı, dönem ağrıları, soğuk algınlığı, grip, burkulma, gerginlik, artrit’in uzun vadeli şartlarını hafifletmede kullanılır.

Aspirin yalnızca hafif ve orta şiddette ağrılarda tek başına alınır. Orta ila şiddetli ağrı için, genellikle diğer opioid analjezik ve NSAID’ler ile beraber kullanılır. Yüksek dozlarda kullanıldığında aşağıdaki belirtilerin azaltılmasına yardımcı olabilir ve rehabilitasyon edebilir:

• Romatizmal ateş
• Romatizmal artrit
• Diğer enflamatuar eklem şartları
• Kâlp zarı irini
Düşük dozlarda kullanıldığında yakıntılarını azalttığı ve rehabilitasyon ettiği rahatsızlıklar şunlardır:
• Kan pıhtılarının oluşmasını önlemek ve geçici iskemik atak (TIA) ve kararsız anjina rizikonunu azaltmak
• Kardiyovasküler hastalığı olan hastalarda pıhtı oluşumunu önleyerek miyokard enfarktüsünü önlemek
• İnme rizikonunu azaltır, ancak inmeyi rehabilitasyon etmede kullanılmaz
• Kolorektal kanseri önlemek için

Düşük Doz Aspirin Kullanımı

Kan pıhtılarının oluşmasını önlemek için günde 75-81 miligram (mg) ‘da düşük dozda aspirin antiplatelet ilaç olarak kullanılabilir.

Bu, aşağıdaki hastalara verilebilir:

• Koroner arter baypas greft operasyonu
• Kalp krizi
• İnme
• Atriyal fibrilasyon
• Akut koroner belirti

Ayrı olarak aşağıdaki riziko etkenlerine sahip kişilerde ve doktor kalp krizi veya inme ihtimali olduğuna inanıyorsa düşük dozda aspirin verilebilir:

• Yüksek kan kolesterol düzeyleri
• Hipertansiyon veya yüksek tansiyon
• Şeker hastalığı
• Sigara içmek

Düşük dozda aspirin almasıyla önerilebilecek diğer hastalıklar şunlardır:

• Ağ tabakada hasar olanlar veya retinopati
• 10 seneden uzun bir müddettir diyabeti olan insanlar
• Antihipertansif ilaçlar alan hastalar

Amerika Birleşik Devletleri (AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ) Önleyici Servisler Görev Gücü şu anda 50 ile 59 yaşları arasındaki erişkinlerde kardiyovasküler hastalıkları ve kolorektal kanseri önlemek için günlük düşük aspirin kullanımı önermektedir.

Kullanıldığı vaziyetler şunlardır:

• Yüzde 10 veyahut daha yüksek kalp-damar hastalığı rizikosu olanlar
• Kanama rizikosu yüksek olmayanlar
• En az 10 sene daha yaşayabilecekler
• En az 10 sene süresince dozu almaya hazır olanlar

Tüm bu vaziyetlerde, fert normalde günlük hayatı süresince günlük olarak düşük doz aspirin almaya devam edecektir.

Aspirin Kullanımında Dikkat Edilmesi Gerekenler

Aspirin, aşağıdaki kişiler için önerilmez:

• Peptik ülseri bulunanlar
• Hemofili veya başka bir kanama bozukluğu olanlar
• Aspirine karşı bilinen bir alerjisi olanlar
• İbuprofen gibi rastgele bir NSAID’e alerji geliştirenler
• Gastrointestinal kanama veya hemorajik inme riski altında olanlar
• Düzenli olarak içki alanlar
• Diş tedavisi veya cerrahi tedavi gören kişiler

Aşağıdaki şartlara sahip kişiler, aspirin alma ile ilgili dikkatli olmalı ve sadece doktor kabul ederse aspirin kullanmalıdır:

• Astım
• Kontrolsüz hipertansiyon
• Evvelki dönemde peptik ülser meselesi yaşayanlar
• Karaciğer meseleleri olanlar
• Böbrek meseleleri bulunanlar

İnme esnasında aspirin verilmez zira tüm inmeler pıhtılaşmaz. Bir takım vaziyetlerde, aspirin inmeyi daha kötü hale getirebilir. Cerrahi operasyona hazırlanmak isteyen herkes düzenli aspirin alıp almadıklarını doktorlarına bildirmeleri gerekir ve operasyondan en az 7 gün önce aspirin almayı bırakmaları gerekebilir. Ayrı olarak gebe veya emziren hastalar düşük dozda aspirin alabilir, ancak sadece doktor gözetiminde almaları gerekir. Yüksek doz aspirin önerilmez.

Asprinin Etkileşime Girdiği İlaçlar

Bazen bir ilaç başka bir ilacı daha az tesirli hale getirebilir veya kombinasyon hasta için riskini artırabilir. Buna ilaç etkileşimi denir. Aspirinin yaygın olarak etkileşime girebildiği ilaçlar şunlardır:

• Diklofenak, ibuprofen, indometasin ve naproksen gibi anti-enflamatuar ağrı kesiciler. Bu ağrı kesiciler, aspirinle birlikte kullanıldıklarında mide kanaması ihtimalini artırabilir.
• Metotreksat, kanser tedavisinde ve kimi otoimmün hastalıklarda kullanılır. Aspirin, vücutta metotreksatın elimine edilmesini zorlaştırarak, vücutta yüksek ve potansiyel olarak tehlikeli metotreksat düzeylerine kapı aralayabilir.
• Selektif serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI) sitalopram, fluoksetin, paroksetin, venlafaksin ve sertralin gibi antidepresanlardır. Aspirin ile birlikte alındığında, bunlar kanama riskini artırabilir.
• Warfarin, bir pıhtılaşma önleyici ilaç veya kanın pıhtılaşmasını önleyen bir kan incelticidir. Warfarin ile aspirin alınırsa, ilacın antikoagülan tesirlerini azaltabilir ve kanama riskini artırabilir. Ancak bazı vaziyetlerde, bir doktor warfarin ile birlikte aspirin yazabilir.

Aspirinle beraber kullanılamayan ilaçlar sadece bu kadar değildir bunlar başlıca etkileşimi bilinenlerdir. Aspirin alan herkes doktorlarına bilgi vermelidir, çünkü diğer ilaçlar da etkileşime girebilir.

Asprinin Yan Etkileri

Aspirinin en sık görülen yan tesirleri şunlardır:

• Mide veya bağırsak tahrişi
• Hazımsızlık
• Mide bulantısı

Ayrı olarak aspirin kullanımında daha az yaygın olsa da aşağıdaki negatif tesirleri de gözlemlemek olasıdır:

• Kötüleşen astım semptomları
• Kusma
• Mide irini
• Mide kanaması
• Morarma

Çocuklarda Aspirin Kullanımı

Aspirin çoğunlukla 16 yaşın altındakiler için uygun değildir, zira soğuk algınlığı, grip veya suçiçeği gibi bir virüsün hemen peşinden ortaya çıkabilecek Reye belirtisi rizikonunu artırabilir. Kalıcı beyin hasarı veya ölüme kapı aralayabilir.

Bununla beraber, bir uzman Kawasaki hastalığı varsa himaye altındaki bir çocuk için aspirin verebilir ve kalp operasyonundan sonra kan pıhtılarının oluşmasını önleyebilir. Asetaminofen (parasetamol, Tylenol) ve ibuprofen ekseriyetle kullanılır.

Düşük doz aspirinin nadir görülen bir yan tesiri hemorajik inmedir. Aspirin, çeşitli şartların önlenmesine ve rehabilitasyon edilmesine yardımcı olabilir, ancak aspirin alan herkes önce bir doktora müracaat edilmelidir. Nadir vaziyetlerde ve tıbbi himaye altında olmadıkça 16 yaşından küçük hiç kimse normal olarak aspirin almamalıdır.

Hamilelik Döneminde Aspirin Kullanımı

Aspirin ile ilgili olarak en çok merak edilen konulardan birisi de hamilelik döneminde aspirin kullanımı ile ilgilidir.

Hamilelik dönemi özellikle kadınların ilaç kullanımı konusunda çok dikkatli olması gereken dönemlerin başında gelir. Hamilelik döneminde ilaç kullanımının tetiklediği amniyotik bant sendromu gibi birçok hastalık belirtisi meydana gelebilir.

Aspirin muhtevasındaki bileşenlerin bir sonucu olarak kanın sulanmasını sağlar. Kanın sulanması ve akışkanlığının artması ise kanama olan dönemlerde pıhtılaşmayı geciktirdiği için olumsuz sonuçlar doğurabilir.

Hamilelik döneminde ve gebeliğin herhangi bir anında aspirin ve benzeri ilaçların kullanımı konusunda mutlaka uzman hekim tavsiyesi alınmalıdır.

Sağlıklı günler dileriz.

Meta Bilgi / Sağlık

Kaynaklar :

  • http://www.turkiyeklinikleri.com/article/tr-aspirin-ve-salisilat-zehirlenmeleri-74715.html
  • http://web.deu.edu.tr/noroloji/TND1996(3,4)aspirintammetin.htm
Sosyal

Dr. Cem Tonika

Tıp Doktoru, Araştırmacı, Yazar at Meta Bilgi
Dr. Cem C. Tonika, 1984 Selanik doğumlu genel cerrahi ve anestezi uzmanlık alanına sahip tıp doktoru.

15 yılı aşkın süredir tıp alanında hizmet veren Dr. Cem Tonika, tıp, medikal ve sağlık alanlarında birçok bilimsel makale yayınlamıştır.

Dr. Cem Tonika, Meta Bilgi ve diğer bloglar üzerinden yayınladığı yazılarda toplumsal farkındalık yaratma ve sağlık, tıp alanlarında genel bilgi vermek amacıyla toplum yararına çalışır. Makale ve içeriklerinde doktor, ilaç ve tedavi tavsiyesinde bulunmaz, tanı ve teşhis koymaz, kişisel hayatı ve sağlığı tehlikeye atacak hiçbir ibare ve ifade kullanmaz.
Dr. Cem Tonika
Sosyal

Latest posts by Dr. Cem Tonika (see all)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir