Türklerin Tarih Boyunca Kullandığı Alfabeler Nelerdir?

türklerin kullandığı alfabeler

Türkler tarih boyunca en geniş coğrafyaya yayılmış ve birçok devlet kurmuş bir ırktır. Konuştuğu ve kullandığı diller zaman içerisinde değişime uğramış ve sürekli gelişmiştir.

Tarih süresince Türkler tarafından bir çok dil ve alfabe kullanılmış ve bunlara eklemelerle çeşitli değişiklikler yapılmıştır. 

Uzun süren savaşlar ve fethedilen topraklarda bir hayli milletle etkileşim gerçekleşmiş ve onların dillerinden bir parça alınmıştır. Kültürel farklılık ve değişim dediğimiz olay kısmen budur. Dil ve abece ile ilgili 5 değişik alfabe bizlere yansıtılmıştır.

1) Göktürk Alfabesi:

Göktürk Alfabesi ve Harfleri
Göktürk Alfabesi ve Harfleri

Metinleri isim olarak Göktürk veya Orhun olarak adlandırılır.Orhun’da yerleşimde bulunmuş Türkler tarafından kullanılmış ve tertip etmiştir.

Bu alfabeyi Hunlar,Göktürkler ve Türk kavimler kullanmış ve eklemelerde bulunmuşlardır.

Göktürk abecesi 38 harften olmaktadır.Dördü sesli olup, sekiz sesi karşılar, geri kalan harfler sessiz harf statüsündedir. Enteresan olan ise;ok, ko, uk, ku, ük, kü, nç, nd, gibi heceler kendine has harflerle gösterilir.

Sağdan sola doğru yazılır bu alfabe ve bu şekilde okunur.

2) Uygur Alfabesi:

Göktürklerden sonra kurulan Uygurlar tarafından adlandırılmıştır bu alfabe.

Uygur Alfabesi ve Harfleri
Uygur Alfabesi ve Harfleri

18 adet işaretten, simgeden olmuştur. 4 sesli harf geri kalan harfler ise sessiz harf olarak bilinir. Sağdan sola yazılış mevcuttur ve harfler birbirine bitişik olacak şekilde yazılır.

Bu yazının katiplerine başka bir deyişle yazıcılarına bakşı, bakşıgeri veya serbahşı isimi verilmektedir.

3) Arap-İslam Abecesi (Alfabesi):

Arap Alfabesi ve Harfleri
Arap Alfabesi ve Harfleri

Türklerin İslamiyeti kabulünden sonra gerçekleşen bu dönemde bu abece ön tasarıya çıkmış ve yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır.

Arap abecesi 28 harftir ancak Türklerin kullandıkları 31 ile 36 harften olmaktadır. Bu abece ile Türk İslam tarihinde bir hayli yapıt verilmiştir. Sağdan sola yazılır.

Kullanımı zor gibi görünse de harflerin öğrenimi çok da zor veyahut uğraştırıcı değildir.

4) Kiril Alfabesi:

Kiril alfabesi emperyalizmin zoraki dayatmasıyla kullanılmaya başlanmıştır. Bu tümceyi ilk okuduğumda mana veremedim ancak konuyu şu şekilde açıklayabilirim sizlere.

Kiril Alfabesi ve Harfleri
Kiril Alfabesi ve Harfleri

Ruslar hudutları içinde Türklere bütünlüklerini bozmak emeliyle tek bir alfabe yasağı koyarak farklı simgeler ve şekillerle dolu alfabeler koymuştur. Otuz sekiz harftir.

On biri sesli, geri kalan harfler ise sessiz harf statüsündedir. Soldan sağa doğru yazılır.

Kullanım alanı, Rusya’daki Türkler içindir.

5) Latin Abecesi (Alfabesi):

1925 senesinde öncelikle Azeri Türkleri tarafında kullanılmıştır. Türkiye Cumhuriyetinin kurulmasından sonra 1928 yılında ülkemizde kullanılmaya başlandı. 8 sesli harf bulunur geri kalan ise sessiz harftir.

İlk Kabul Edilen Latin Alfabesi
İlk Kabul Edilen Latin Alfabesi

Türkiye ve Avrupa Türkleri tarafından kullanılan bu abece diğer kullanılan abecelere göre daha kolay ve öğrenilmesi daha kolaydır. Türkler bu 5 abecenin yanı sıra bir hayli alfabeyi kullanmıştır ancak uzun müddet kullanılan ve bizlerin tesir ettiği alfabeler bilgi verilen 5 alfabedir.

Türklerin Tarih Boyunca Kullandığı Alfabelerin Sırası Nedir?

  • 1) Göktürk Alfabesi
  • 2) Uygur Alfabesi
  • 3) Arap-İslam Alfabesi
  • 4) Kiril Alfabesi
  • 5) Latin Alfabesi

Türklerin tarih boyunca kullandığı alfabe ve diller ile ilgili hazırlanan bu içerik birtakım alıntılar içermektedir.


Ayrıca Bakınız : Atatürk’ün Vasiyeti


Ayrıca Bakınız : Atatürk’ün Ekonomi Hakkındaki Sözleri


Soru, görüş, öneri ve yayınlanmasını istediğiniz yazı ve makaleleriniz için yorum bırakabilir veya info@metabilgi.com adresi üzerinden iletişime geçebilirsiniz.


Sosyal Medya

Meta Bilgi

Araştırma Grubu at Metabilgi
2018 yılında yayın hayatına başlayan metabilgi.com üzerinde internet mecrasında bulunan birçok farklı alandaki bilgiyi derleyerek en sade ve anlaşılır biçimde ziyaretçilerine aktarmayı amaçlayan araştırma ve gözlem topluluğudur.
Sosyal Medya

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir