Sosyoloji Nedir? Tanımı ve Özellikleri

Sosyoloji nedir? Bu soruyu daha önce sordunuz mu bilmiyoruz. Bir sosyal bilim dalı olan sosyoloji insan hayatını ve toplumun dinamiklerini inceler, birey, aile ve toplum olarak geniş bir perspektifte insan etkileşimlerini, bu etkileşimin oluşum sürecini ve sonuçlarını ayrıca irdeler.

Sosyoloji Nedir?

Sosyal dünyamız hakkında sorduğumuz ana soruları düşünün. Erkekler ve kadınlar gerçekten o kadar farklı mı? Neden ırkçılık gibi problemlerimiz var? İnsanları sosyal statü sahibi ve saygılı hale getiren nedir? Bu sorular, bir insan olarak yaşam için oldukça önemlidir ve sosyoloji alanı tarafından incelenmektedir . Sosyolojinin genel bir tanımı, insan toplumu, kültür ve grup düzeyinde ilişkilerin sistematik bir çalışmasıdır.

Sosyoloji Ne Anlama Gelir, Sosyoloji insan toplumu ve kalıpları üzerine yapılan çalışmadır. Sosyologlar, toplumların sorunları ve gelişimi ile insanların etkileşim şekilleri hakkında araştırma yapar. Örneğin, bir sosyolog, belirli bir toplumun obezite gibi halk sağlığı sorunlarıyla nasıl başa çıktığını görebilir. Toplum ne yapar? Toplumdaki insanlar sorunu nasıl görüyor? Sorunla mücadele etmek için hangi şeyler çalışıyor?

Sosyoloji hakkında düşünmenin bir yolu, onu farklı ama benzer alanlarla karşılaştırmaktır. Örneğin, sosyal psikoloji, sosyoloji ile aynı soruların birçoğunu sorar ancak farklı araştırma metodolojileri kullanır ve insanları grup düzeyi yerine bireysel bir seviyede inceler. Sosyoloji çalışmaları, bir kültürün neden erkeklerin birden fazla karıya inandığına inandığı gibi grup modellerini incelerken, başka bir kültürün olmadığını söylerken, sosyal psikoloji, bir evlilik içindeki bireylerin eşleri hakkında nasıl hissettiğini inceler. Bu yüzden temelde sosyoloji grup düzeyinde “büyük resme” bakar, sosyal psikoloji ise her bir bireyin tutumunu veya duygularını inceler.

Sosyoloji Nedir Ne Anlama Gelir Toplumsal Davranışlar
Sosyoloji Nedir Ne Anlama Gelir Toplumsal Davranışlar

Benzer olan bir başka alan da antropolojidir. Antropoloji aynı zamanda insan toplumunu sosyoloji gibi inceler, ancak antropoloji insan toplumunun zaman içinde nasıl değiştiğine odaklanır. Antik kültürlerin modern kültürle nasıl karşılaştırıldığını görmek için eski araçları, çanak çömlekleri vb. İnceleyen arkeolojinin alt alanını içerir.

Öyleyse, şimdi sosyolojinin ne olduğuna dair bir temele sahibiz, şimdi sosyolojinin çalıştığı bazı ana temalar veya sorular hakkında konuşalım.


Sosyoloji Neden Önemli?

Sosyoloji bilimine ait teorik ve soyut fikirler ‘gerçek dünyada’ nasıl kullanılabilir?

Sosyolojiyi Hayata Uygulamak

Sosyoloji alanında politika, ekonomi ve insanların zaman içinde nasıl büyüdüğü ve değiştiği hakkında birçok büyük, soyut fikir vardır. Bu büyük, soyut fikirler gerçek dünyaya ve gündelik insanların yaşamlarına nasıl dönüşüyor? Hayatınıza nasıl uygulanır?

Kamu politikası ve Sosyoloji

Birçok sosyolog, araştırmalarını, alanın toplumdaki her bireyin yaşamını nasıl iyileştirebileceği üzerine odaklamaktadır. Bu genellikle insanların hükümet veya okullar gibi kamu kurumlarının herkes için eşitliği teşvik etmek için değişebileceği yolları görmeye çalıştığı anlamına gelir. Peki, bazı örnekler nelerdir?

Birçok hükümet lobicisi ve politikacısı refah ve sosyal güvenlik gibi programların rolünü tartışmaktadır. Bu programlar, ülkedeki her vatandaşın vergi dolarlarıyla finanse edilmektedir, ancak yalnızca belirli insan gruplarına yarar sağlamaktadır. Bu fonların sadece belirli gruplara gitmesi adil mi? Bu gruplar bu özel tedaviyi hak ediyor mu? Devlet parasını kullanmak için ne tür kurallar uygulanmalı?

Kamu politikasının bir başka örneği devlet okulu sistemlerinin nasıl işletildiğidir. Okul bölgelerini oluşturmak için mahalleler nasıl bölünmelidir? Belirli bir mahalle çoğunlukla düşük gelirli ailelerden oluşursa ne olur? Bu muhtemelen vergi dolarlarının yüksek olmayacağı anlamına geliyor, bu da okulun iyi donanıma, bilgisayarlara, oyun alanı ekipmanına vb. Sahip olmayacağı anlamına geliyor. Adil mi? Eğitimli bir nüfus sonunda tüm topluma fayda sağladığından, zengin mahalleler yoksul mahallelerde çocukların eğitimini artırmak için para ödemeli midir? Sosyologlar, farklı mahallelerde yetişen çocukları karşılaştıran çalışmalar yaptılar ve bu erken kamu ortamının gelecekteki kariyer, suç oranları vb. Açısından kendilerini gerçekten etkileyip etkilemediğini görmek için farklı okullara gittiler.

Bu teorik fikirler sosyologlar tarafından tartışılır ve araştırma projelerinde incelenir. Sosyologların bu soruları görmenin birçok ilginç yolu vardır ve genellikle araştırma çalışmalarındaki bulguları argümanlarını güçlendirmek için kullanabilirler. Bu sorular hakkında ne düşünüyorsunuz?

Sosyal Değişim Nedir?

Sosyolojinin toplumsal değişime nasıl uygulandığı veya toplumların zaman içinde kendilerini nasıl geliştirmeye çalıştıklarından bahsedelim. Sosyoloji, 18. ve 19. yüzyıllarda Avrupa toplumunda üç büyük değişimin sonucu olarak bir alan olarak başladı.

Bu üç büyük değişiklik neydi?

İlk olarak, iki yüz yıl önce Avrupa’da gerçekten büyük fabrikalar yoktu. Çoğu insan ya kendi arazisini yetiştiriyordu ya da ahşap işleri ya da demir işi gibi kişisel el işlerini yapan küçük bir dükkânı vardı. Bu küçük ölçekli dükkanlar orijinal imalat dükkanlarıydı; bu da elle bir şeyler yapmak anlamına geliyordu. 

Bununla birlikte, son birkaç yüzyıl boyunca, toplumlar, seri üretim yapan sanayileşmiş fabrikalarda büyük bir artış gördü. Sosyoloji bunun gibi büyük değişikliklerin insanları nasıl etkilediğini inceliyor. Fabrikalar, alışveriş yapma şeklimizi, hangi işlerin mevcut olduğunu ve kendi işlerine sahip olmak yerine iş yerinde patronu olan insanların sayısını tamamen değiştiriyor.


Sosyolojinin Dört Teorik Perspektifi

Yapısal-İşlevsel, Sosyal Çatışma, Feminizm

Sosyolojik teoriler, sosyal bilimler içinde belirli sosyal olayları düzenlemek için kullanılan çerçevenin önemli bir parçasıdır.

Sosyolojik Teorinin Önemi

Lisedeyken öğle yemeğini yerken, her gün bazı insanlar belirli masalarda oturuyorlar mıydı? Neden insanların kendilerini gruplara ayırma ve kendilerine benzer şekilde gördükleri insanlarla kalma eğiliminde olduklarını düşünüyorsunuz? Bunun neden olduğuna dair bir tahminiz varsa, sosyal grupların nasıl işlediğine dair bir teoriniz olduğunu söyleyebilirsiniz. Bu ders, sosyal bilimlerde teorinin önemine ve sosyolojideki dört ana teorik bakış açısına odaklanmaktadır.

Bir tanımla başlayalım. Bir teori , dünya nasıl çalıştığını ve neden süreçleri çalışmak veya bir ifadedir. Sosyoloji kapsamında teoriler, insan gruplarının neden belirli eylemleri gerçekleştirmeyi seçtiğini ve toplumların nasıl işlediğini veya belirli bir şekilde değiştiğini açıklamaya çalışır.

Psikoloji, ekonomi ve sosyoloji gibi sosyal bilimlerin, insanların grup oluşturma biçimleri gibi fenomenleri anlamak için teorik perspektifleri takip etmesi önemlidir. Teoriler olmadan, bireysel eğilimlerin, insanların verdikleri kararların veya insan türlerinin büyük bir listesine sahip oluruz, ancak alanı organize etme biçimimiz olmazdı. Teoriler, sosyal dünyadaki birçok özel davranış veya karar türündeki genel temaları görmemize yardımcı olmaktadır.

Yapısal-İşlevsel Teori

İlk teorimize yapısal-fonksiyonel teori denir . Bu yaklaşım toplumu, her bir parçanın işlevsel bir bütün olarak birlikte çalıştığı, karmaşık fakat birbirine bağlı bir sistem olarak görür. 

Yapısal-işlevsel yaklaşımın bir metaforu insan bedenidir. Kolların, bacakların, bir kalbin, bir beynin, vb. Her bir vücut parçasının çalışmak için kendi nöronları ve sistemi vardır, ancak her parçanın tamamen işleyen bir yapı veya sistem için birlikte çalışması gerekir. Toplumdaki farklı yapılar veya sistemler nelerdir? Muhtemelen hükümeti, işletmeleri, okulları ve aileleri düşünebilirsiniz. Tamamen işleyen bir toplum için birlikte çalışmak için bu sistemlerin tümüne ihtiyacımız var.

Dört teorimizin her birini daha akılda kalıcı kılmak için, her bir teoriyi bir örnek perspektifinden düşünelim. Spor kullanırız. Yapısal-işlevsel yaklaşımı veya teoriyi spora nasıl uygularsınız? Herhangi bir ekibin başarılı olması için, her birinin bağımsız ve işbirliği içinde çalışması için bir grup çalışma parçasına sahip olması gerekir. Lisede futbol oynadım, bir saniye futbolu düşün. Tabii ki, takımda forvetler, savunmanın geri dönüşleri ve kaleci gibi farklı pozisyonlara sahip olacaksınız. Ancak, ayrıca ekipmanın parasını ödeyecek olan koça, hakemlere ve birine ihtiyacınız var; ve seyirci olmadan oynamak çok eğlenceli olmazdı. 

Her parçanın kendi kuralları ve sistemleri vardır. Örneğin, izleyicinin ne zaman tezahürat yapılacağını, tavizlerin nasıl alınacağını ve nerede oturulacağını bilmesi gerekir. Tüm sistemin çalışması için, her bir parçanın birlikte çalışması gerekir. Yapısal-işlevsel teori, daha geniş sosyal dünyanın her bir parçasının birlikte nasıl çalıştığını inceler.

Sosyal Çatışma Teorisi

Sosyolojideki ikinci ana teorik perspektife sosyal çatışma teorisi denir . Bu teori toplumu eşit olmayan bir grup sistemi olarak görür ve bu nedenle sürekli olarak çatışma ve değişim yaratır. Bu örneğe dersin başından itibaren okuldaki farklı öğrenci gruplarıyla birlikte düşünün.

Lisemde, sporcular gruptaki veya matematik kulübündeki insanlarla çatışmalar yaşayabilir. Bazen daha az popüler olan çocuklar için kaba olan popüler bir çocuk grubu vardı. Bu tür bir toplumsal çatışmayı büyük ölçüde düşündüğünüzde, ırkçılık, cinsiyetçilik, homofobi, yaşçılık gibi talihsiz sosyal eğilimleri açıklar, ancak teori de değişimi öngörür. Örneğin, 1960’larda ABD, ırkçı gruplar arasındaki çatışmayı vurgulayan siyasi protestolar nedeniyle Afrikalı Amerikalılara verilen medeni haklarda büyük bir değişiklik gördü. Amerika Birleşik Devletleri’nde ırkçılık hala bir sorun olsa da, bu toplumsal değişim ülkenin eşitlik konusunda çok ilerleme kaydetmesine yardımcı oldu.

Umarım, sosyal çatışma teorisinin spor örneğimizde nasıl görülebileceğini görmek kolaydır. Farklı takımlar, puanlar, koşular veya rötarlar için yarışırken kesinlikle birbirleriyle çatışacaktır. Aslında spor bir çeşit çatışma ya da rekabet olmadan bir anlam ifade etmiyordu. Farklı takımların taraftarları, şapka veya forma gibi şeyleri kullanarak sadakatlerini sergileyecekler ve birbirleriyle çatışabilirler.

En sevdiğim futbol sporuna geri dönersek, taraftarlar üzüldüklerinde belaya neden oldukları için ünlüdür. Bu eğilim nedeniyle ‘futbol holiganı’ veya ‘futbol holiganı’ bile var! Sosyal çatışma teorisi, sosyal çatışmanın insanları ve toplumları zaman içinde gelişmeye nasıl motive ettiğini vurgulamaktadır.

Feminizm Nedir?

Teori dörtte üçü feminizmdir . Feminizm, erkeklere hükmetmeye çalışan bir grup öfkeli kadından geldiği şeklinde yanlış anlaşılıyor. 

Feminizm bu değil! Doğru tanımıyla feminizm, toplumu kadınlar ve erkekler arasında geleneksel olarak eşit olmayan görüşe karşı çıkan ve cinsiyetler arasında eşitlik için çabalayan bir bakış açısıdır. Sosyolojide feminizm ayrıca bir alandır ve özellikle üçüncü sınıf ülkelerin üzerinde durması gerekir.


Pozitivist Sosyoloji Nedir?

Bir sosyolog olduğunuzu hayal edin. Kültürünüzde yoksul ve gençler arasında oy kullanmanın düşük olduğu yönündeki bir eğilim fark ettiniz. Daha yaşlı, daha zengin insanlar hala düzenli olarak oy kullanmaktadır, ancak daha üst sınıfın ve / veya daha yaşlı neslin bir parçası olmayan insanlar yıllar geçtikçe daha az oy kullanıyorlar. Bunun neden olduğunu bilmek istiyorsun.

Bu fenomeni incelemekle ilgili nasıl gidiyorsun? Pozitivist sosyoloji, toplumdaki davranışları yöneten kuralları bilimsel bir mercekle incelemektedir. Pozitivist bir sosyologsanız, toplum bilimine ilgi duyarsınız. Toplumdaki insan davranışının doğal yasalarını bulmak için çalışmalarınıza bilimsel yöntemi ve bilimsel araçları uygulamak istersiniz.

İnsanların yerçekimi yasalarına nasıl bağlı olduğunu biliyor musun? Bilim test etti ve yerçekiminin insan vücudunda çalışan doğal bir güç olduğunu gösterdi. Pozitivizm, sosyolojiye, bilim adamlarının yerçekimine baktığı gibi bakar; toplumlar üzerinde çalışan bazı doğal güçler olduğunu ve bilimsel olarak çalışılmaları gerektiğini söylüyor.

Öyleyse senaryomuza geri dönelim. Bir sosyologsunuz ve neden daha genç ve fakir insanların oy kullanmadığını incelemek istiyorsunuz. Pozitivist bir sosyolog olarak, bunun olmasına neden olan dışsal bir güç arayabilirsin. Genç, fakir insanların daha az eğitimli olmaları ve bu nedenle seçimleri takip etmelerinin daha düşük olması nedeniyle mi?

Diyelim ki eğitim, toplumun bazı kesimlerinde düşük oy kullanmanızın varsayılan nedenidir. Bu hipotezi anketler ve istatistiksel analiz gibi araçlar kullanarak test etmek istiyorsunuz. Pozitivist sosyolojinin özü budur; toplumdaki işyerindeki kuvvetler hakkında bir hipotez geliştirir ve bilimsel araçlar kullanarak test edersiniz.


Sosyoloji bilimi çok geniş bir alandır ve bu yazıda yalnızca bu bilim dalı ile ilgili kısa tanımlar yapılmıştır.

Sosyoloji, ülkemizde birçok üniversitede sosyal bilimler fakültelerine dahil bir bölüm olarak öğrenci kabul etmektedir.

Üniversitelerin sosyoloji bölümü dersleri sosyoloji ve toplum konusunda birçok alanda farklı yaklaşımların ve temel bilgilerin aktarıldı bir alan olarak öne çıkıyor.

Kaynaklar:

  • https://sociology.unc.edu
  • wikpedia

Ayrıca Bakınız : Kaygıdan Kurtulmak İçin Yapılması Gerekenler


Ayrıca Bakınız : Günümüzde Özgürlük Kavramı nasıl bir anlam edinmiştir?


Ayrıca Bakınız : Psikolojide Savunma Mekanizmaları Nelerdir?


Sosyal Medya

Meta Bilgi

Araştırma Grubu at Metabilgi
2018 yılında yayın hayatına başlayan metabilgi.com üzerinde internet mecrasında bulunan birçok farklı alandaki bilgiyi derleyerek en sade ve anlaşılır biçimde ziyaretçilerine aktarmayı amaçlayan araştırma ve gözlem topluluğudur.
Sosyal Medya

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir