Kehribar Nedir? Ne Amaçla Kullanılır?

Kehribar Nedir? Çağlar öncesinde çam ağaçlarından sızmış reçinelerin taşlaşmasıyla oluşmuş, süs eşyası yapımında kullanılan, açık sarıdan kızıla değin türlü renklerde olabilen, kolay kırılabilen, bir yere hızlıca sürtülüp hafif cisimlere yaklaştırıldığında onları kendine çeken, yarı saydam bir maddedir.

Kehribar veya amber taşı aslında bir ağacın fosilleşmiş reçinesidir. Birbirinden farklı doğal renkleriyle, günümüzde genel olarak süs eşyası yapımında kullanılan bu taştan, tarihte şifa amaçlı fayda sağlanmıştır. Saydam yapıda ve oldukça kırılgan olan kehribar, kırmızıdan açık sarıya kadar birçok renkte olabilmektedir.

KEHRİBAR NEDİR?

Kehribar nedir? Milyonlarca yıl önce yaşamış çok geniş alanlar kaplayan, yüksek ağaçlı, tropik ve yarı tropik ormanlardaki ağaçların salgıladığı reçinenin, toprak altında kaldıktan sonra uçucu bileşenlerini yitirerek ve kimyasal değişikliğe uğrayarak fosilleşmiş, taşlaşmış kalıntısıdır.

İnsanların kehribar taşı ile tanışmaları, Taş Devrine kadar uzanmaktadır. İngiltere’ deki arkeolojik kazılarda, antik yerleşimlerde MÖ 11.000 yıllarına ait işlenmiş kehribar bulunmuştur.

Almanya, Polonya, Litvanya ve Estonya’da Neolitik ( Yeni Taş Devri) Döneme ait yüz ayrı yerleşimde kehribar ve kehribardan yapılmış objelere rastlanmıştır. Kehribar antik çağların bilinen en eski dekoratif maddesidir. Antik Çağ toplumları ve kültürleri kehribardan çok etkilenmişlerdir. Kehribar özellikleri nedeniyle insanların kalbinde mistik bir yer edinmiştir. Yakıldığında güzel çam reçinesi kokusu verdiği için Aztek ve Maya medeniyetlerinde süs taşı olmasının yanında dini törenlerde tütsü ve buhurdan olarak kullanılmıştır. Etrüskler de tanrı ve tanrıçalarını, kehribar taşından oyarak tasvir etmişlerdir.

Çok eski zamanlardan beri kehribar ticari malzeme olarak kabul görmüş ve takas ürünü olarak değerlendirilmiştir. Romalılar ve Yunanlar şarap, yağ, tuz, ipek, bronz ve altın vererek karşılığında kehribar taşı almışlardır. Orta Amerika ve Meksika’da kehribar taşı beş bin yıldan beri bilinmekte olup süs taşı olarak kullanımının yanında stresi, üzüntüyü yok eden bir ilaç olarak da kabul edilmiştir.

Dünya kehribar yataklarının %90’ı Rusya’nın Kaliningrad Bölgesinde bulunmaktadır.

Binlerce yıldır insanlar, özel güçleri olduğuna inanarak kehribar taşından tespih, tılsım ve dinsel objeler üretmişlerdir. Kehribar, Farsça birleşik bir kelimedir. Avrupa’da Orta Çağ boyunca ana kaynak Baltık kehribarı olmak üzere, tespih ve heykeller üretirken, 16 – 17 ve 18. yüzyılda oyma ustaları geleneksel oymacılığın yanında yeni teknikler ve aletler geliştirmişlerdir. Bu dönemde kehribar taşı işlemeciliği, popüler bir sanat haline gelmiştir.

Kehribardan çeşitli kadın eşyaları yanında, tespih ve ağızlık da yapılmaktadır. Eskiden uyarıcı ve antispazmodik olarak da kullanılırdı.Bugün ilaç olarak da kullanılmaktadır. Türkiye’de kehribar genellikle gösterişli tespih yapımında kullanılmaktadır.

Kehribar nedir taşı işlemeciliği yapan ustalar, tornada onu kesip, parlatıp, şekillendirerek aşağıdaki ürünleri yapmışlardır:

  • Çeşitli figürler ve objeler
  • Heykeller
  • Şamdan
  • Armalar
  • Kolye, küpe, yüzük, bilezik
  • Kutular
  • Tepsiler
  • Satranç takımı
  • Tespih

Son zamanlarda yaygınlaşan farklı renklerde lens kullanımıyla, kehribar rengi lensler piyasaya sunulmuştur. Kehribar göz rengi lensler dikkat çekici farklı bir göz rengi sunmaktadır.

Gerçek Ve Taklit Kehribar Taşını Birbirinden Ayırma

Kehribar turuncu, sarı, kırmızı, kahverengi, konyak rengi, bal rengi, altın rengi, kemik rengi, siyah, renksiz, mavi ve yeşil renklerde bulunabilir. Kehribarın 256 farklı renk tonu katalog haline getirilmiştir. Kehribar hafifçe ısıtılırsa reçine kokusu duyulur, 150 °C’ye kadar ısıtılırsa yumuşar, 375 °C civarında ise parlak, dumanlı bir alevle, hoş bir çam reçinesi kokusu çıkararak yanar.

Oluşum Halkaları: Kehribar, çok uzun sürede oluştuğu için gerçek kehribarda bu oluşum halkaları düzenli ve homojen bir yapı gösterir. Taklitlerinde ise bu oluşumlar enjeksiyon ve benzeri yöntemlerle (sıkma, eritme vb.) kısa sürede yapıldığı için dağınık ve düzensiz görünümde olacaktır.

Kalıp İzleri: Taklit kehribar taşı bir kalıpta elde edildiği için kalıp izleri, taşın düz yüzeyinde hava ile temas sonucu oluşan hava kabakçıkları, şekil bozuklukları ve büyüteçle bakıldığında taşın bir köşesinde “Made in Taiwan” gibi yazılar görülebilir.

Aseton Testi ile Öğrenme: Küçük bir pamuk parçasına birkaç damla aseton damlatın ve kehribar tanesinin üzerine bırakın. Aseton buharlaştıktan sonra gerçek kehribarda hiçbir etki görünmez. Sahte kehribarda ise yapışkan bir yüzey oluşacak ve parmak iziniz sahte kehribar tanesi üzerinde kalacaktır. Bu test aynı zamanda sentetik ve plastik ürünler için de kesin çözüm veren bir testtir.

Tuzlu Su Yöntemi ile Öğrenme: Bir miktar suya sofra tuzu katın ve güzelce karıştırın. Gerçek kehribarlar su üzerinde kalacak, sahte kehribarlar ise batacaktır.

Ultraviyole Işığı ile Öğrenme: Gerçek kehribar, ultraviyole ışığı altında mavi ya da sarı renkte parlarken, sahte kehribar genelde beyaz renkte ve parlaktır.

Kumaşa Sürtme Tekniği İle Anlama: Başka bir yöntemde, eldeki kehribar iyice ısınıncaya kadar bir kumaşa sürtülür. Hafif sıcak kehribar, saç teline ya da küçük kağıt parçalarına yaklaştığında onları çekiyorsa bu onun gerçek olduğunu kanıtlar.

Metal ile Sahte Kehribar Öğrenme Tekniği: Bir diğer yöntemde de ısıtılan bir metal, bu iğne, çivi ya da çubuk olabilir, eldeki kehribarın bir köşesine dokundurulur. Eldeki gerçek kehribarda, sıcak metalle dokunulduğunda ortaya hoş bir reçine kokusu çıkacaktır ama sahte kehribar, içindeki sentetik maddeler sebebiyle kötü bir koku yayacaktır.

Kehribarın Faydaları Nelerdir?

Kehribar nedir? Öncelikle kehribar geçmiş dönemlerden bu yana insanlık için sağlık dağıtan bir madde olarak bilinmektedir. Muhteva ettiği faydalı bileşenler nedeniyle birçok ilaç yapımında faydalanılmıştır. Olumlu bir hayat için insana gerekli olan enerjiyi sağladığı düşünülen amber taşı, birçok kişinin yanından ayırmadığı en değerli aksesuarlarından biridir. Geçmişteki birçok medeniyetin faydalarını keşfettiği ve yararlandığı bir taş olarak, yan etkisiz ve oldukça etkili bir şifa kaynağı özelliğindedir.

Güçlü bir hafıza sağlamakla birlikte karar vermesi zor olan konularda insana cesaret ve odaklanabilme yeteneği kazandırmaktadır. Böbrek, mesane ve karaciğer gibi organların temizlenmesini sağlayarak daha sağlıklı bir şekilde çalışmalarına olanak sunar. Bereketin simgesi olarak nitelendirilen amber taşı geçmiş yıllardan beri pek çok kişinin para kasasında yer almaktadır.

Takıntıları olan kişilerin rahatlamasına ve takıntılarından kurtulmalarına yardımcı olur. Vücudun herhangi bölgesinde bir yer ağrıyıp oraya kehribar sürüldüğünde ağrıyı hafiflettiği görülmüştür. Kötü bakışlardan ve nazardan insanı koruyucu etkiye sahiptir. Şifa yüklü enerjisi ile insanların yaşamın olumsuzluklarını fark ettikleri anlarda şifa dağıtan bir taş özelliğindedir. Hayatın güzel yönlerini fark edebilmek ve yaşamdan tat alabilmek için çoğu zaman amber taşının olumlu enerjisine ihtiyaç duyulmaktadır.

Eski zamanlarda tıp alanında sıklıkla kullanılmıştır ama günümüzde bu nedenle kullanılmaz. Geçmiş tarihlerde saf hale getirilmiş amber yağı isterisi ve boğmaca için kullanılmıştır. Eski zamanlarda güzel koku elde etmek için de kullanıldığı bilinmektedir. Anadolu’da da yaygın olarak bilinen kehribar, mürekkep imalatında kullanılmıştır.

KEHRİBARIN BİLİNMEYEN FAYDALARI VE ANTİK DÖNEM KEHRİBARCILIĞI

Antik Roma zamanında birçok hastalığın tedavisinde özellikle de akıl ve sinir hastalıklarının tedavisinde koruyucu ve iyileştirici olarak kullanılmıştır. Kehribar tozunu bal ile karıştırıp tüketmek, boğaz, göz ve kulak hastalıklarına iyi gelir. Su ile içilen kehribar ise mide hastalıklarının iyileşmesinde etkilidir düşüncesi hâkimdir.

Kehribarın dumanının ruhu güçlendirdiğine de inanılmaktadır.

Orta Çağ döneminde sarılık hastalığının iyileşmesinde kehribar tanelerinin etkili olduğu saptanmıştır. Doğumu kolaylaştırdığı, yılan ısırmalarına faydalı olduğu, diş ağrılarında etkili olduğu ve romatizma ağrılarına iyi geldiği düşünülmektedir. Bazı bölgelerde böbrek taşı rahatlıkları için kehribar reçeteleri yazılmıştır.

Litvanya’da birisi öldüğünde, ölenin arkasından kehribardan yapılan tütsü yakılır ve bunun şeytani ruhları uzaklaştırıldığına inanılırdı. Yeni dünyaya gelen bebekler için de tütsü yakılır ve bunun hızla büyüyüp gelişmeye etki edeceğine inanılırdı. Yeni evlilerin mutlu bir hayat yaşaması için, savaşa gidenlerin zaferle dönmesinde etkili olduğu düşünülerek uygulanırdı.

1. Dünya Savaşı’na gelene kadar birçok hastalığın tedavisinde kullanılan kehribar, daha sonra erkeklerde cinsel gücü artırdığı iddialarıyla kullanılmıştır. 2. Dünya Savaşı’na kadar özellikle Almanya’da kehribardan üretilen tespihler, bebeklerin üzerine konulmuş ve diş çıkarma döneminin acısız olması hedeflenmiştir. Günümüzde özellikle Litvanya’da birçok kadın parlatılmamış ve doğal haliyle kehribardan üretilmiş kolyeler takarak guatrdan korunmak istemektedir. Ayrıca günümüzde yine takı yapımında ve tespih yapımında kullanılır.

Ateş Kehribar Nedir?

Ateş kehribar denilen malzemenin gerçek kehribar taşı ile ilgisi ve alakası yoktur. Ateş kehribar kimyevi bileşenlerden doğar ve çoğunlukla tesbih yapımında kullanılır. Ateş kehribar müddet içinde hem renk bu arada şekil alır. Ateş kehribar bileşenleri fenol, formaldehit ve boyadır. Muhtevasında elyaf olmadığı için saydam görünüşlüdür. Daimiliği olmayan nesnelerin ustalarca işlenerek tesbih haline getirilmesi işlemidir ateş kehribar tesbih. Ateş kehribar isimi kehribarın rengi ve güzelliğinden gelmektedir.

Ateş kehribar yapımında kullanılan nesneler kolayca bulunabilen nesneler değildir. Bulunan araç-gereç pahalı olduğundan yeni döküm malzemelerden de ateş kehribar teşbihler yapılabilmektedir. Damla kehribar milyonlarca sene evvelde mevcut tropik ve yarı tropik ormanlardaki ağaçlardan salgılanan reçinenin fosilleşmiş halidir. Damla kehribar çoğu kez kozalaklı ağaçların reçinesinden oluştuğu şeklinde, tropik çiçekli ağaçların reçinesinden de oluşabilir. Toz kehribar, sıkma kehribarın atölyelerde işlenirken çıkan tozlarının kimyevi işlemlerle yeniden yapılandırılması işlemidir. Bilhassa armağanlık tesbihlerin yapımında sıkça kullanılan toz kehribar kullanışlı bir malzemedir ve çoğunlukla kullanılır.

Gerçek ve Sahte Ateş Kehribar Nasıl Anlaşılır?

Ağacın dalı veyahut gövdesi rastgele bir nedenden dolayı zarar görmüş olduğunda, kırıldığında, yarıldığında, çatlamış olduğunda alttaki kabuksuz doku dış etkenlere karşı savunmasız bir hale gelir. Bu şekilde bir vaziyette reçine salgılanır ve taze olan yüzey savunmaya alınır. Reçine hem ağacın oluşturulan bölümünün bir nevi tamirini yapar; bununla birlikte ağacı haşere, sinek, mantar şeklinde canlılardan uzak tutar. İşte amber de denilen kehribarın ana maddesi fosil haline gelmiş ağaç reçinelerinden doğar. Amber şu demek oluyor ki kehribar taşı kırmızı, sarı ve portakal renginden doğar.

Kehribarın birçok farklı çeşitleri mevcuttur.

Çoğu süre takı ve tespih işçiliğinde hammadde olarak kullanılan kehribar; ateş kehribar, zar kehribar, toz kehribar ve sıkma kehribar olarak çeşitlendirilebilir. Ateş kehribar tesbih özellikleri ile toz kehribar tesbih özellikleri aynıdır. Tıpkı zar kehribar tesbih özellikleri ile sıkma kehribar tesbih özelliklerinin aynı olduğu şeklinde. Kehribar boyun bölgesine kolye ve gerdanlık olarak takıldığında boğazca ağrısı, bademcik ve tiroit hastalıklarına iyi gelir.

Astım ve bronşite de iyi gelen kehribar, alerjik tepkilerde da tesirlidir. Ağrı olan bölgeye temas ettirilen kehribarın ağrıyı dindirdiğine inanılır. Kehribar taşı ya da kehribardan yapılmış tespih sol elde tutularak kullanıldığında bünyedeki elektriklenmeyi önler. Ruhi negatiflikleri dengeler. Mutluluk ve canlılık hissi verir.

Kimi tinsel rahatsızlıklara iyi gelir ve kişiye hayat enerjisi verir. Vücutta ağrı olan bölgelere konulduğu süre ağrıları hafiflettiği bilinmektedir. Bu gaye ile kullanılan kehribar taşı ağrı olan bölgenin büyüklüğü kadar olması tesirini artırır. Kimi hastalıkların rehabilitasyonu için kullanılabilir. Bilhassa soğuk algınlığına, guatr, bronşit, astım ve alerji şeklinde hastalıklarda boyun bölgesine uygulanır.

En bariz özelliği boğazca ve tiroit enfeksiyonları rehabilitasyonsun de öteki tüm taşlara bakılırsa daha üstün olmasıdır. Vücudunda aşırı elektrik biriken kişilere bilhassa önerilir. Aşırı elektrik yüklü olan kişilerin kehribar taşını kullanımı ve kullanım şekli: Taş sol elde bir süre bekletilir ki bu sayede bedenin elektriğini alır. Vücutta elektrik yükünü azaltması nedeniyle kişiyi çöküntüye karşı savunur ve faydalıdır.


Ayrıca Bakınız. Fosil Nedir? Nasıl Oluşur? Ne Amaçla Kullanılır?


Metabilgi tarafından yayınlanan “Kehribar Nedir? Ne Amaçla Kullanılır?” başlıklı bu yazı birtakım alıntılar içermektedir.

Soru, görüş, öneri ve yayınlanmasını istediğiniz yazı ve makaleleriniz için yorum bırakabilir veya info@metabilgi.com adresi üzerinden iletişime geçebilirsiniz.

Sosyal Medya

Meta Bilgi

Araştırma Grubu at Metabilgi
2018 yılında yayın hayatına başlayan metabilgi.com üzerinde internet mecrasında bulunan birçok farklı alandaki bilgiyi derleyerek en sade ve anlaşılır biçimde ziyaretçilerine aktarmayı amaçlayan araştırma ve gözlem topluluğudur.
Sosyal Medya

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir