Freud Psikoseksüel Gelişim Kuramı Nedir?

Freud Psikoseksüel Gelişim Kuramı

Sigmund Freud hemen herkesin adını duyduğu ve kimilerinin de az çok haberdar olduğu bir teorisyen ve düşünürdür.

Felsefenin daha çok cinsel içerikli konularına değinen Freud insanların gelişim evrelerinin seksüalite ve psikoseksüel davranışlarını “Psikoseksüel Gelişim Kuramı / Teoremi” adlı çalışmasıyla yayınlamıştır.

Sigmund Freud yaşamının herhangi bir dönemindeki bireyin davranışlarının altında yatan nedenleri ve bireyin kişiliğin oluşumunu çeşitli kavramlara göre açıklamıştır. Freud insanlarda kişiliğin gelişiminde cinselliği ve bilinçaltını temel almıştır. Birçok psikoloji yaklaşımı kişiliği bilinç ve bilinçaltı süreçlerle açıklarken; Freud insanların gelişim süreçlerinde, bilinçaltı süreçleri, cinselliği ve içgüdüleri ön planda tutmuştur.

Freud’un kişiliğin gelişimi üzerine diğer teorisyenlerden farklı yaklaşımları Psikoseksüel Gelişim Kuramını yaratmasına sebep olmuştur.

Freud, karakter oluşumunda bebeklik ve küçüklük senelerinin ehemmiyetini vurgulayan ilk teoricidir. Freud, kişiliğin ilk 6 senede oluştuğunu söyler. Bu teori ihtiyaçların ve dürtülerin etraf ile nasıl etkileşime girip şekillendiğini vurgular. Başka bir deyişle ihtiyacın çevre ile karşılanma düzeyine bakılır. İhtiyaç az mi karşılanmış, çok mu karşılanmış?

Bu kuram; Oral Dönem, Anal Dönem, Fallik Dönem, Gizil Dönem, Genital Dönem olmak üzere 5 merhaleden oluşur.

İlk Evre “Oral Dönem” – Psikoseksuel Gelişim Kuramı

(0-1 yaş) Haz kaynağı ağızdır. Çocuk bu dönemde anneden ayrılmak istemez. Anne çocuğunu sevgi ve şefkatle beslerse, çocuk sevgi ile paylaşmayı öğrenmiş olur. Bu dönemde çocuk pasiftir, daimi dışarıdan alan bir yapısı vardır. Anne çocuğa yalnızca süt vermez, sevgisini, alaka ve şefkatini de verir. Yetiştirme yurdundaki çocuklarda gelişim geriliği olmasının sebebi, çocuğun anne ilgi ve sevgisinden yoksun olmasındandır. Çocuk öncelikle kendilik değerini burada oluşturur. Anne sevgi gösteriyorsa çocukta “ben değerliyim düşüncesi oluşur.”

Freud Psikoseksüel Gelişim Kuramı
Freud Psikoseksüel Gelişim Kuramı

Anal Dönem – Psikoseksuel Gelişim Kuramı

 (1-3 yaş) Bir evvelki dönemde çocuk anneden ayrılmak istemiyordu, bu dönemde ise ilk kez ayrışma vardır. Hafıza gelişir. Artık dış dünyadaki nesne ve simgeleri sözel olarak dile getirebilir.

Bu dönemde nesnelerle nasıl iletişim kurulduğunu, anne babadan model alma yolu ile öğrenir. Bu vaziyette anne babanın meblağlı olması gerekir. Zira çocuk, anne baba ne yaparsa aynısını yapacaktır. Bu dönemde istem kavramı karşımıza çıkar. Bu duygu çocuğun ilk kez hissettiği bir duygudur. Bu dönemde tuvalet eğitimi çok ehemmiyetlidir. Adaleler olgunlaşır ve çocuk tuvaletini tutabilir. Tuvalet eğitimi ne çok esnek ne çok katı olmalıdır.

Fallik Dönem – Psikoseksüel Gelişim Kuramı

(3-6 yaş) Çocuk ilk kez cinsiyetini fark eder. Cinsiyet ve kimlik ayrımı yapar. Bunu yaparken sosyal rolleri de öğrenir. Kız çocuğu, anneden yemek yapımı, hane işleri gibi rolleri öğrenir.

Erkek çocuğu, babadan sosyal rolleri öğrenir. Sevgi konusunda meselelerin kaynağı annedir. Güç, iktidar, kontrol gibi meseleler ise babadan kaynaklanır. Bu dönemde çocuğun bilişsel yapısı olgunlaşmamıştır.

Gizil Dönem – Psikoseksuel Gelişim Kuramı

(7-12 yaş) Çocuğun ilk kez etrafının oluşmaya başladığı dönemdir. Çocuk enerjisini okul, ders ve arkadaş gibi sosyal ortamlara yönlendirir. Bu dönemde çocuk üzerinde etraf ve arkadaş çok tesirlidir. Çocuk yaptığı davranış için onaylanma, beğeni bekler. Bu karşılanmazsa çocukta alçak duygusu ortaya çıkar.

Bu dönemde ilkokul öğretmenlerine çok rol ehemmiyetli rol düşmektedir. Çocuğa becerileri ölçüsünde görev verilmelidir. Verilecek görev dilimlere ayrılarak verilmelidir. Çocuk görevi parçalara bölünce daha kolay yapabilir. İlkokul dönemindeki muvaffakiyet, gelecekteki akademik başarı için çok ehemmiyetlidir. Çocuk kimse ile mukayese etmemeli, ferdi olarak değerlendirilmelidir. Çocuk için pozitif geri bildirimler ehemmiyetlidir. İlkokul döneminde kişiliğin temelleri atılır, mesuliyet, tasarılama, işbirliği gibi yetiler bu dönemde kazanılır.

Genital Dönem – Psikoseksuel Gelişim Kuramı

(12-20 yaş) Bu dönemde ergende hızlı bir değişim görülmektedir. Hormonlar hızlıdır, cinsel olgunlaşma vardır. Ergen zihni olgunlaşma, ihtimalli düşünce, faraziyesel düşünce, hipotetik düşünce, göreceli düşünme gibi yetiler kazanmıştır. Ergen bu yetileri kullanmak ister, test2 eder, hudutlarını öğrenmek ister, riziko alır. Ergenin anne babasıyla çatışması normaldir. Çatışan ergen sıhhatlidir. Her şeye evet diyen, çatışmayan ergen problemlidir.

Ergenin her şeyden dövüş çıkarması, kişiliğinin hudutlarını oluşturmakta olduğu içindir. Arkadaşlık, sırdaşlık, sadakat, vefa bu dönemde ergenler için oldukça ehemmiyetlidir. Aile çok otoriter, baskıcı ise ergenin onlara karşı bir duruş sergilemesi ters kimlik olarak adlandırılır. Çocuk, aile ne yaparsa tersini yapar. Bu tersini yapma davranış, düşünce, davranış, inanç gibi alanları kapsar. Bu terslik tamamiyle şuursuz yapılır, çocuk farkında değildir.


Ayrıca Bakınız : Başarının Sırrı : Duygusal Zeka


Metabilgi tarafından yayınlanan “Freud Psikoseksüel Gelişim Kuramı Nedir?” başlıklı bu yazı birtakım alıntılar içermektedir.


Soru, görüş, öneri ve yayınlanmasını istediğiniz yazı ve makaleleriniz için yorum bırakabilir veya info@metabilgi.com adresi üzerinden iletişime geçebilirsiniz.

Sosyal Medya

Meta Bilgi

Araştırma Grubu at Metabilgi
2018 yılında yayın hayatına başlayan metabilgi.com üzerinde internet mecrasında bulunan birçok farklı alandaki bilgiyi derleyerek en sade ve anlaşılır biçimde ziyaretçilerine aktarmayı amaçlayan araştırma ve gözlem topluluğudur.
Sosyal Medya

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir