Cumhuriyetin ilk milyoneri kimdir?

cumhuriyetin ilk milyoneri kim

Cumhuriyet yönetimi, daha ilk günlerden başlayarak, yeni rejimin ulaşım ve öncelikle demiryolu sorunu üzerine büyük bir titizlikle eğildi. Çünkü, 1920’ler deki ‘kalkınma’ politikasının bel kemiğini, ulaştırma alt yapısının geliştirilmesi ve özellikle demiryolu yapımı oluşturuyordu. Bu nedenle Cumhuriyetin ilk milyonerlerini ve ilk zenginlerini demiryolları ihaleleri yarattı.

En çok ve çabuk ray döşeyen, önemli kazançlar elde ediyordu. Ucuz iş gücünün bulunduğu ülkede, sabit sermaye yatırımının çok düşük olduğu müteahhitlik işleri kısa zamanda sermaye birikimi sağlıyordu.

Vahit fiyat üzerine işi taahhüd edenler, bu fiyatlara esas olan işçi kazması yerine, ekskavatör kullanınca, maliyetler üç-dört misli azalıyor, kârlar da o ölçüde çoğalıyordu.

Bunlar arasındaki en iyi örneklerden biri demiryolu müteahhitliğinden milyoner olan Nuri Bey’di.

Soyadı Kanunu sonrasında Demirağ’ı soyadı olarak seçen Nuri Bey, 1936’da 11 milyon liraya ulaşan servetiyle Türkiye’nin en zengin işadamı olmuştu.

Türkiye’de girişimciliğin tarihsel gelişimi içinde renkli bir sima oluşturan Demirağ’ın, girişimleri sadece ekonomiyle sınırlı değildi.

Mütareke yıllarında devletteki görevinden istifa ederek ticaret hayata atılan Nuri Demirağ, ürettiği “Türk Zaferi” adlı sigara kağıdıyla kısa sürede oldukça büyük servet edinmişti. Sigara kağıdı üretimi inhisarlar îdaresi’ne verilince (1925), bir ithalat ve ihracat bürosu kurmuştu. Bir süre sonra bu büroyu kapatıp yüksek mühendis olan kardeşi Abdurrahman Nuri Demirağ ile birlikte müteahhitliğe başladı.

Abdurrahman Nuri Demirağ Kimdir?

Nuri Bey (Nuri Demirağ) Cumhuriyet Tarihinin ilk milyoneri ve ilk zengin kişisidir.

Karabük Demir Çelik Tesisleri (1930), İzmit Kağıt Fabrikası, Bursa Merinos Fabrikası, Sivas-Erzurum demiryolu hattı (1938-1939) projelerini gerçekleştirdi.

1936’da 11 milyon liralık sermayesiyle Türkiye’nin en büyük kişisel servetine sahip kişisi olan Nuri Demirağ, Türkiye’de müteahhit işlerinin Cumhuriyet’in ilk yıllarında özel kesimde sermaye birikimi oluşumundaki rolünü göstermesi açısından önemli örnek doldu.

nuri demirağ kimdir
nuri demirağ kimdir

Bu birikimlerle yola çıkan Demirağ, özel kesimin önemli girişimcileri arasına katıldı. Nuri Demirağ, sonuçları itibarıyla başarısız veya sonuçsuz kalmış ancak Türk girişimcilik tarihi açısından ilginç girişimlerde de bulundu. Kişisel çabalarıyla İstanbul Yeşilköy’de ilk büyük havaalanını yaptı; aynı yerde bir uçak fabrikası ve pilot okulu kurdu.

Fabrikada Türk Tayyare Cemiyeti’nin siparişlerini üretmeye başladıysa da devletten destek görmediği için bir süre sonra üretimi durdurmak zorunda kaldı. 1945’te Milli Kalkınma Partisi’ni kurdu. Parti seçimlerde başarılı olamadı ve giderek etkinliğini yitirdi. 1954’te Demokrat Parti listesinden bağımsız Sivas milletvekili seçilen Demirağ, bu görevi ölümüne değin sürdürdü.


Ayrıca Bakınız : Türkiye’ye İlk Yatırımı Hangi Ülke Yapmıştır?


Soru, görüş, öneri ve yayınlanmasını istediğiniz yazı ve makaleleriniz için yorum bırakabilir veya info@metabilgi.com adresi üzerinden iletişime geçebilirsiniz.

Sosyal Medya

Meta Bilgi

Araştırma Grubu at Metabilgi
2018 yılında yayın hayatına başlayan metabilgi.com üzerinde internet mecrasında bulunan birçok farklı alandaki bilgiyi derleyerek en sade ve anlaşılır biçimde ziyaretçilerine aktarmayı amaçlayan araştırma ve gözlem topluluğudur.
Sosyal Medya

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir