Paranın Zaman Değeri ve Finans Matematiği

paranın zaman değeri hesaplama

Paranın zaman değeri, zaman içindeki değişimi ve diğer kavramları finansa ilgili olanlar tarafından sıklıkla merak edilen konular arasında yer almaktadır. Bu yazıda paranın değer ölçüsüyle ilgili konulara değinirken öncelikle paranın zaman değeri, finans matematiği ve faiz kavramlarından bahsedeceğiz.

Paranın zaman değeri, kısaca paranın zaman karşısında, özellikle de enflasyon karşısındaki değerinin korunması gereğinin mantığı üzerine kurulmuştur.

Buna göre yatırımcı cebindeki parasından belli bir süre uzak kalmak karşılığında belli bir getiri talep edecektir. Her ne kadar bazı sistemlerde farklı isimler altında anılsa da tanımı gereği, paranın zaman değerinin bünyesinde “faiz” kavramı vardır.

Bu nedenle”paranın zaman değeri” konusunu da çeşitli faiz kavramlarıyla birlikte işleyeceğiz:

  • Paranın Zaman Değeri
  • Basit Faiz
  • Bileşik Faiz
  • Sürekli Faiz
  • Nominal ve Efektif Faiz
  • Finans Matematiği
paranın zaman değeri nedir
Paranın zaman içerisinde aşınma oranı olarak. ifade ettiğimiz kavram, paranın zaman değeri. olarak ifade edilir. Paranın zaman değeri işlevi, değişik zaman noktalarında gerçekleşmeleri söz. konusu olan nakit akımlarının her birinin/hepsinin. değerini aynı zaman noktasına göre belirtmektir.

Paranın Zaman Değeri

Zamanı bilinmeyen bir paranın değerini saptamak da problemli olacaktır.

Para zamana göre değer ve anlam kazanır. Mevcut enflasyonist ortamda peşin 200 TL’nin 5 yıl sonraki 250 TL’den daha değerli olduğu tartışılmayacak bir gerçektir. Faiz hesabı yapabilen herkes, peşin 200 TL’yi 5 yıl sonraki 250 TL’ye tercih edecektir.

Ancak süre kısaldığında ya da söz konusu para üzerinde ince hesaplara girildiğinde hesaplamalar zorlaşabilecektir. Finans matematiği burada devreye girer.

Benzer biçimde, bugün 100 TL’ye mal olan bir yatırım, 2 yıl sonra 265 TL getiri sağlıyorsa, bu yatırım yapılmalı mıdır?

Şüphesiz bu sorunun yanıtı, söz konusu 2 yıllık dönem içinde paranın değerinin aşınma oranına bağlıdır. İşte bu örneğimizde paranın aşınma oranı olarak ifade ettiğimiz kavram, paranın zaman değeri olarak belirttiğimiz kavramdır.

Paranın Zaman Değeri ve Finans Matematiği kavramını daha geniş olarak açıklayabilmek için konuya hem fon sağlayan (ödünç veren) hem de fon kullanan (ödünç alan) açısından bakalım. Fon kullanan açısından paranın zaman değeri, bugün ödünç alarak kullandığı paraya karşılık olarak gelecekteki herhangi bir zaman noktasında geri ödediği/ödeyeceği para arasındaki farktır. Benzer şekilde, fon sağlayan kişinin açısından da bugün ödünç verdiği paraya karşılık gelecekteki herhangi bir zaman noktasında almaya razı olduğu para arasındaki farktır.

paranın zaman değeri tablosu
paranın zaman değeri tablosu

Her iki örnekte de söz konusu fark, paranın iki zaman noktası arasındaki değer kaybını gösteren ve paranın zaman değeri (finans matematiği) olarak tanımlanan kavramdır.

Dolayısıyla, paranın zaman değerinin işlevi, değişik zaman noktalarında gerçekleşmeleri söz konusu olan nakit akımlarının her birinin/hepsinin değerlerini gösteren aynı zaman noktasına göre belirlemektir.

Paranın zaman değerini açıklamak için iki temel kavram tanıtılmalıdır:

• Gelecek Değer Kavramı
• Şimdiki Değer Kavramı

Gelecek Değer Kavramı

Gelecek değer, bir paranın belirli bir faiz oranı üzerinden belirli bir süre sonra ulaşacağı değeri ifade etmektedir. Bu kavramı matematiksel olarak
gösterebilmek için şu notasyonları kullanalım: FV = PV + PV x r
FV = PV (1 + r)
PV : Anapara
r : Dönemsel faiz oranı PV x r : Dönem sonundaki faiz tutarı
FV : Dönem sonundaki anapara ve faiz tutarı
Buna göre, bugün PV miktarındaki para yıllık r faiz oranı üzerinden 1 yıl
yatırıldığında para, 1 yıl sonunda FV değerine ulaşacak ve bu değer de
FV = PV + faiz kazancı = PV + PV x r = PV (1 + r) olacaktır.

paranın zaman değeri nedir
Paranın zaman değeri nedir? Finans Matematiği Nedir?

Şimdiki Değer Kavramı

Paranın şimdiki değeri, herhangi bir nakit akımının bugünkü veya sıfır zaman noktasındaki değeridir. Paranın değerindeki aşınmanın/zaman değerinin pozitif olduğu bir ortamda, örneğin 2 yıl sonra gerçekleşecek olan 400 TL’nin şimdiki/bugünkü değerinin 400 TL’den daha az olacağı açıktır. Ancak, bu değerin tam olarak kaç TL olduğunun belirlenmesi amacıyla şimdiki değer saptanmalıdır.


Paranın değeri nedir, nasıl hesaplanır, nasıl ölçülür ve paranın değer kavramları nelerdir, finans matematiği nedir sorularının yanıtlandığı bu makale birtakım alıntılar içermektedir.


Ayrıca Bakınız : İşletme Finansmanı Nedir?


Ayrıca Bakınız : Nakit Yönetimi Nedir?


Ayrıca Bakınız : Bütçe Nedir? Nasıl Oluşturulur?


Soru, görüş, öneri ve yayınlanmasını istediğiniz yazı ve makaleleriniz için yorum bırakabilir veya info@metabilgi.com adresi üzerinden iletişime geçebilirsiniz.

Tanju Çapancıoğlu

Araştırmacı, gazeteci, ekonomist ve yazar Tanju Çapancıoğlu 20 yılı aşkın süredir birçok yazılı ve görsel yayın organında Türkiye Ekonomisi ve finans konularında değerli yorumlarını ilgililere aktarmaktadır.
Meta Bilgi içerik yazarı ve ekonomi editörü Tanju Çapancıoğlu, uzmanlık alanı olan ekonomi ve finans konularında yayınladığı yazı ve makalelerde, toplum yararına toplumu bilgilendirmek için çalışır. Yazılarında hiçbir yatırım tavsiyesi bulunmaz, maddi yönlendirmeler yapmaz, insanların hayatını etkileyebilecek tavsiye ve öneriler vermez.

Latest posts by Tanju Çapancıoğlu (see all)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir